Co to jest wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT)?

WNT inaczej oznacza również dostawę ale wykonaną w innym państwie członkowskim, jednakże jest z nią połączony transport towarów do Polski, zaś nabywcą jest polski podatnik (względnie inna osoba prawna mająca numer VAT UE). Oczywiście nie istnieje żaden wymógł nakładający obowiązek zarejestrowania nabywcy dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych. W związku z czym, gdy nabywca nie posiada numeru NIP UE i tak dojdzie u niego do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

Dla szerszego objaśnienia definicji: według art. 9 ust. 1 Ustawy o podatku od towarów i usług „przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz” – uregulowanie w art. 9-12a ustawy o VAT.

 

Warunki:

  • następuje przywóz towarów z terytorium innego państwa Unii Europejskiej na terytorium Polski;
  • następuje nabycie prawa do rozporządzania towarami jako właściciel;
  • strony transakcji mają odpowiedni status, tzn. zagraniczny dostawca (sprzedawca) ma status podatnika podatku od wartości dodanej (VAT), a polski nabywca ma status podatnika podatku od towarów i usług;
  • nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika (nabywcy).

Warunkiem uznania, że wewnątrzwspólnotowa dostawa miała miejsce, jest to, by:

  • nabywcą towarów był:
  • podatnik VAT, lub podatnik podatku od wartości dodanej innego kraju wspólnoty, a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika,
  • osoba prawna nie będąca podatnikiem,
  • dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatnik VAT (w przypadku sprzedaży która realizowana jest z przemieszczeniem między terytoriami).

 

Jaki jest obowiązek podatkowy przy WNT?
Jak mówi art. 20 ust. 5 rzeczonej ustawy obowiązek podatkowy przy tego typu transakcjach zachodzi w momencie, gdy podatnik wystawienia fakturę od wartości dodanej. Przy czy należy podkreślić, że nie może to nastąpić później niżeli do 15 dnia miesiąca, który następuje po miesiącu dokonania dostawy towaru – przedmiotu wewnątrzwspólnotowego nabycia.

Należy tu podkreślić, że istnieje pewien warunek opodatkowania nabytych towarów drogą WNT, oczywiście muszą to być produkty nabyte na terytorium kraju. Oznacza to, iż WNT której wysyłka towaru kończy się w Polsce, musi zostać zawsze opodatkowana VAT w wartości PLN. Nie jest zależne kto jest nabywcą towaru.

Dla przykładu:
Dostawa do Polski
Towar będący przedmiotem dostawy między podatnikami X oraz Y został dostarczony z Hiszpanii do Polski. Doszło w związku z tym do WNT, którego miejsce świadczenia znajduje się na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o VAT na terytorium Polski (a więc podlega opodatkowaniu VAT w Polsce).

 

Zdarzają się jednak sytuacje, gdy istnieją dwa miejsca świadczenia – czyli dany towar podlega opodatkowaniu VAT aż w dwóch państwach członkowskich.

 

Dla przykładu:
W kraju i w Niemczech
Podatnikiem jest polski podatnik Y, który nabywając towar, podał polski numer VAT UE. W tej sytuacji co do zasady miejsce świadczenia WNT znajduje się również na terytorium Polski (na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o VAT), a w konsekwencji nabycie towarów podlega opodatkowaniu nie tylko w Niemczech (w państwie zakończenia wysyłki lub transportu towarów), ale także w Polsce.

Może to mieć miejsce, jeżeli nabywca towarów podał w związku z daną transakcją numer VAT UE przyznany przez państwo członkowskie inne niż państwo członkowskie zakończenia wysyłki lub transportu (numerami VAT UE są w państwach członkowskich zazwyczaj numery krajowe podatników poprzedzone dwuliterowym przedrostkiem danego państwa; wyjątkowo w Niemczech format numeru krajowego jest inny).

W przypadkach takich (na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o VAT) miejsce świadczenia WNT znajduje się co do zasady również na terytorium państwa członkowskiego, które wydało ten numer VAT UE. Skutkiem tego jest opodatkowanie w dwóch państwach członkowskich, tj.:

  1. w państwie członkowskim zakończenia wysyłki lub transportu (państwem tym jest Polska, jeżeli w Polsce zakończyła się wysyłka lub transport towarów), oraz
  2. w państwie członkowskim wydania numeru VAT UE, którym nabywca posłużył się w związku z daną transakcją (państwem tym jest Polska, jeżeli numerem VAT UE, którym posłużył się nabywca, jest polski numer VAT UE, czyli NIP poprzedzony przedrostkiem PL).

 

Co jeśli jest się podatnikiem VAT UE?
W sytuacji, gdy podatnik dokonuje WNT a jest zarejestrowany w Polsce jako podatnik VAT UE, przy czym nie poda takiego numeru w ten czas uznaje się transakcje za dokonaną na terytorium kraju, a więc podlega ono opodatkowaniu w Polsce (niezależnie od opodatkowania VAT w państwie zakończenia wysyłki lub transportu).

Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli nabywca dla WNT podał numer przyznany mu na potrzeby tych transakcji na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, o ile miejsce zakończenia wysyłki lub transportu towarów nie znajduje się na terytorium kraju (art. 26 ust. 2 ustawy o VAT). Zatem WNT dokonywane przez podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT UE w Polsce podlega opodatkowaniu:

  1. w Polsce (oraz w państwie zakończenia wysyłki lub transportu, jeżeli jest to państwo członkowskie inne niż Polska) – jeżeli w związku z nabyciem poda on polski numer VAT UE,
  2. w Polsce (oraz w państwie zakończenia wysyłki lub transportu, jeżeli jest to państwo członkowskie inne niż Polska) – jeżeli w związku z nabyciem nie poda on polskiego numeru VAT UE ani numeru VAT UE żadnego innego państwa członkowskiego,
  3. w państwie członkowskim podania numeru VAT UE, którego użył (oraz w państwie zakończenia wysyłki lub transportu, jeżeli jest to inne państwo członkowskie) – jeżeli w związku z nabyciem podał on numer VAT UE innego niż Polska państwa członkowskiego.

 

W sytuacji, gdy podatnik dostanie fakturę dokumentującą WNT po upływie ww. 3 miesięcy, uzyska możliwość odpowiedniego powiększenia podatku naliczonego w deklaracji VAT składanej za okres rozliczeniowy, w którym dokument ten otrzymał.

Przykład 1.
Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów nastąpiła dnia 15 maja 2015 roku. Nabywca natomiast otrzymał fakturę 4 czerwca, wystawioną w tym samym dniu.

Jak powinna być rozliczona transakcja?
WNT należy opodatkować w dacie wystawienia faktury. Podatnik wykazuje w deklaracji podatkowej zarówno podatek VAT naliczony, jak i podatek VAT należny.

Przykład 2.
Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów nastapiła dnia 4 lipca 2015 roku. Nabywca nie otrzymał faktury.

Jak powinna być rozliczona transakcja?
WNT należy rozliczyć (opodatkować) do 15 dnia miesiąca następującego po dostawie. W deklaracji VAT podatnik może wykazać zarówno podatek należny, jak też podatek naliczony.
Jednak należy mieć na uwadze, że gdy podatnik nie otrzyma faktury w kolejnych 3 miesiącach (licząc od końca miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli od końca lutego), to będzie zobligowany do pomniejszenia odliczonego uprzednio podatku VAT naliczonego za okres, w którym upływa termin 3 m-cy (czyli w deklaracji za maj).

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *